สวัสดีเพื่อนๆชาวexteen ทุกคน คุณๆเคยซื้อกล้วยไม้มาไว้ปลูกประดับบ้านหรือที่ทำงานมั้ย และพอดอกเก่าที่ซื้อมาร่วงโรยมีปัญหากล้วยไม้ไม่ค่อยออกดอก จะทำยังไงดี มาทำความรู้จักประวัติส่วนตัวของกล้วยไม้กันแล้วจะเข้าใจสภาพปัญหาต่างๆของราชินีแห่งความงาม

ความเป็นมาของกล้วยไม้

 จากการสืบหาและค้นอ่านตามตำราต่างๆก็พอจะได้ความเป็นมาของ กล้วยไม้ดังนี้ กล้วยไม้เป็นพืชวงศใหญ่ อยู่ในวง ออคิเดซิอี้ (Orchidaceae) มีซื่อเรียกทางภาษาอังกฤษว่า " orchid" ซึ่งในอดีตยังไม่มีการเลี้ยงกันอย่างแพ่หลาย ส่วนมากจะเลี้ยงกันในกลุ่มผู้สูงอายุและผู้มีเงินในสมัยนั้น หรือชาวบ้านบางคนที่มีโอกาสพบและเก็บกล้วยไม้ป่ามาเลี้ยง โดยจะผูกติดไว้กับตามต้นไม้ที่บ้าน จากผลการสำรวจพบว่าในประเทศไทย มีกล้วยไม้ป่าตามธรรมชาติไม่ต่ำกว่า 1000 ชนิด ซึ่งจะมีขึ้นอยู่ตามต้นไม้และพื้นดินทั่วไปในป่า และการเลี้ยงกล้วยไม้ในสมัยนั้นเป็นการเลี้ยงแบบบอกกันปากต่อปาก จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2460 ได้มีการพิมพ์ตำราการเลี้ยงกล้วยไม้เล่มแรกในประเทศไทย และปี พ.ศ. 2501 ได้มีการเปิดสอนวิชาการกล้วยไม้ครั้งแรกที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ การจำแนกกล้วยไม้สามารถแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ ดังนี้

ดูจากลักษณะการเติบโตของลำต้นมี 2 ประเภท

1. แบบโมโนโพเดี้ยล (monopodial) เป็นกล้วยไม้ที่มีลักษณะการเจริญเติบโตทางยอดขึ้นไปเรื่อยๆไม่มีที่สิ้นสุด ได้แก่ กล้วยไม้สกุล แวนด้า เข็ม ช้าง

2. แบบซิมโพเดี้ยล(Sympodial) คือ กล้วยไม้ที่เจริญเติบโตโดยการแตกกอบริเวณโคนต้น ลำลูกกล้วยที่แตกใหม่เรียกว่า ลำหน้า ส่วนลำลูกกล้วยเก่าเรียกว่า ลำหลัง ได้แก่กล้วยไม้สกุล หวาย คัทลียา ออนซิเดียม รองเท้านารี

มาปลูกกล้วยไม้กันเลยคะ

เป็นยังไงคะพอจะเข้าใจบางไหม ที่ตัวเล็กได้บอกความเป็นมาและลักษณของกล้วยไม้แบบเคร่าๆ เพราะเราจะทำการปลูกเพื่อเอาไว้ดูเล่า ไม่ใช่จะไปทำการวิจัยอะไรเพรียงเท่านี้ตัวเล็กคิดว่าน่าจะพอนะคะ ทีนี้เรามาเริ่มทำการเพาะปลูกกันคะโดยเริ่มจากการหาวัสดุดังนี้

วัสดุ

วัสดุในการปลูกกล้วยไม้มีให้เลือกหลายอย่าง เช่น กาบมะพร้าว ถ่านทุบ อิฐมอญทุบ แต่วัสดุทีดีจะต้องดูดซับธาตุอาหารและถ่ายเทอากาศได้ดี มีความคงทนไม่ผุพังง่าย หาง่ายตามถ้องถิ่น ซึ่งแต่ละชนิดมีความเหมาะสมกับกล้วยไม้แตกต่างกันไป ดังนี้

1.กล้วยไม้รากอากาศ มักจะไม่นิยมใส่วัสดุในการปลูก หรือถ้าจะปลูกในกระถางก็ให้ใส่ถ่านทุบเพ่อช่วยในการยึดกล้วยไม่ไม่ให้โอนเอนไปมา

2.กล้วยไม้กึ่งรากอากาศ นิยมใช้ กาบมะพร้าว เป็นวัสดุในการปลูก

3.กล้วยไม้ดิน จะนิยมใช้ อิฐมอญทุบกับเศษไม้ผุ เป็นวัสดุปลูก

ภาชนะ

ภาชนะที่นิยมนำมาปลูกกล้วยไม้หลักๆมีอยู่ 3 ชนิด คือ กระถางพลาสติก กระเช้าไม้ กระถางดินเผา ซึ่งแต่ละประเภทก็จะมีคุณสมบัติและความเหมาะสมกับกล้วยไม้แตกต่างกันคือ

1.กระถางพลาสติก มีน้ำหนัเบาอายุการใช้งานได้นาน แต่ไม่ดูดซับความซื้น เหมาะกับการปลูกกล้วยไม้รากอากาศ มีให้เลือกหลายแบบ

2.กระเช้าไม้ มีน้ำหนักเบาแต่จะผุพังง่าย และมักจะเป็นที่สะสมของพวกเชื้อโรคและราต่างๆ

3.กระถางดินเผา มีน้ำหนักมาก แตกง่าย แต่สามารถดูดซับน้ำและถ่ายเทอากาศได้ดี

การเลือกกล้วยไม้มาปลูก

แหล่งที่สามารถหากล้วยไม้มาปลูกได้ คือ หาซื้ตามร้านขายกล้วยไม้ในท้องถิ่น หรือขอแบ่งจากเพื่อนที่มีอยู่แล้ว

หลักในการเลือกซื้อกล้วยไม้มาปลูกมีดังนี้

1. เลือกพันธุ์ที่ชอบซึ่งมีอยู่หลายสายพันธุ์ ถ้าหัดปลูกครั้งแรกควรเลือกพันธุ์ที่ออกดอกง่ายเลี้ยงง่าย เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับผู้ปลูก

2. เลือกต้นที่มีลำต้นและรากที่สมบูรณ์ ไม่มีโรคติดมาด้วย

3. วัสดุปลูกต้องใหม่และมีรากอ่อนแตกบ้างแล้ว

4. ไม่ควรเลือกซื้อต้นที่มีวัสดุปลูกเก่า เพราะมักจะมี หอย และ เชื้อราต่างๆติดมาด้วย แต่ถ้าจำเป็นจะต้องนำมาปลูกเมื่อนำกล้วยไม้มาถึงบ้านแล้ว ควรพักไว้หนึ่งวันจากนั้นจึงทำการย้ายและเปลี่ยนใหม่

5.ไม่ควรซื้อต้นที่เก็บมาจากป่า เพราะจะใช้เวลาในการเลี้ยงนานและตายง่าย ถ้าหากเราไม่มีความเข้าใจในการดูแล

การให้น้ำ

น้ำที่จะนำมารดกล้วยไม้ต้องเป็นน้ำที่สะอาด เช่น น้ำฝน (แต่เดียวนี้ไม่แน่นใจ) ส่วนน้ำประปาควรรองใส่ถังทิ้งไว้หนึ่งคือ น้ำจากลำคลองจะมีสิ่งสกปรกและเศษว้ชพืชติดมาด้วย ส่วนน้ำบาดาลจะมีตะกอนของหินปูนต่างๆ แต่ถ้งจะให้ดีก็ควรที่จะปรับค่า pH ของน้ำให้อยู่ที่ 5.5-6.5 ช่วงเวลาที่เหมาะสมกับการให้น้ำกล้วยไม้ คือช่วงเวลาเช้าตั้งแต่เวลา 06.00-10.00 น.เพราะเป็นช่วงที่แสงแดดยังอ่อนอยู่ แต่ถ้าเป็นช่วงฤดูร้อนและฤดูหนาวความชื้นในอากาศต่ำควรให้น้ำกล้วยไม้ในช่วงบ่าย 14.00 น. อีกทีหนึ่งโดยการฉีดเป็นละอองฝอย ส่วนฤดูฝนงดให้น้ำในวันที่ฝนตก และวันที่ฟ้าคลึ้มไม่มีแสงแดด เพราะในฤดูฝนมีความชื้นในอากาศสูง หากกล้วยไม้ได้รับน้ำมากเกินไปจะทำให้รากเน่าและเกิดความเสียหายแก่ต้นกล้วยไม้ได้

การให้ปุ๋ย

ปุ๋ยที่นิยมให้กับกล้วยไม้ มี 3 ชนิด คือ ปุ๋ยน้ำ ปุ๋ยเกล็ด ปุ๋ยเม็ดละลายช้า การเลือกใช้ปุ๋ยให้เหมาะสมกับกล้วยไม้ ถ้ากล้วยไม้ต้นยังเล็กอยู่ ให้ปุ๋ยสูตรเสมอ  21-21-21 เพราะช่วยให้ต้นและรากเจริญเติบโต ถ้าต้นโตเต็มที่แล้ว ควรเปลี่ยนมาใช้ปุ๋ยสูตร 15-30-15 เพื่อช่วยในการออกดอก เมื่อดอกบานเต็มที่แล้วควรงดให้ปุ๋ย ช่วงเวลาที่เหมาะสมกับการให้ปุ๋ยคือช่วงเช้าหลังจากการรดน้ำให้กล้วยไม้จนชุ่มแล้ว และควรให้ปุ๋ย 7วัน ต่อ1ครั้งอย่างเสม่ำเสมอ และเราก็จะได้ดอกไม้สวยๆมาเชยชม